Mardin'e özgü yapılan ve yüksek lif ile mineral bakımından zengin olan ekmek: Bohça ekmeği
Kadim kent Mardin’e özgü bohça ekmeği, tam buğday unu ve ekşi mayayla hazırlanması sayesinde hem sağlıklı hem de geleneksel bir lezzet olarak öne çıkıyor. Geçmişte uzun yolculuklarda bohçalara konularak taşındığı ve tüketildiği için "bohça ekmeği" adını alan bu özel ekmek, günümüzde de Mardinlilerin en çok tercih ettiği ekmek çeşitleri arasında yer alıyor.
Mardin'de yaşayan Özden ailesi, ekmek sektöründe farklı bir girişime imza atarak tam buğday unundan elde ettikleri ve "bohça ekmeği" adını verdikleri ekmeğin üretimini sürdürüyor.
Kadim kente ait bir kültürü yaşatmak için mücadele ettiklerini belirten fırın ustası Mehmet Özden, bohça ekmeğini 2011 yılından bu yana Mardin'de yalnızca kendilerinin ürettiğini belirtti.
Usta Mehmet Özden, bohça ekmeğinin yapımı, faydaları ve hikayesi hakkında İLKHA muhabirine konuştu. Her gün sabah saat 06.00'da fırınlarını açtıklarını belirten Özden, Mardin'de yalnızca kendilerinin ürettiği bohça ekmeğini yaklaşık 15 yıldır Mardinlilerin beğenisine sunduklarını ifade etti.
Bohça ekmeğinin faydalarına da değinen Özden, hamurun tam buğday unundan elde edildiği için yüksek lif içerdiğini, vitamin ve mineral bakımından zengin olduğunu, kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olduğunu, uzun süre tokluk sağladığını, bağırsak hareketlerini düzenlediğini ve kalp ile damar sağlığını desteklediğini söyledi.
Mardinli vatandaşlar ise tam buğday unundan üretilmesi ve insan sağlığına sağladığı faydalar nedeniyle bohça ekmeğini tercih ettiklerini dile getirdi.
"Yolculuk edildiğinde bohçalara konularak götürülen bir ekmekti"
Yaklaşık 30 yıldır fırıncılık mesleğini yaptığını belirten Mardinli fırın ustası Mehmet Özden, ismini verdikleri "bohça ekmeği" serüveni hakkında konuşarak "Yaklaşık 30 yıldır bu meslekteyim. Bohça ekmeği has tam buğday unundan yapılmaktadır. Hamurun içinde ekşi mayadan başka hiçbir katkı maddesi yoktur. Bohça ekmeğini Mardin'de 2011 yılından beri yapıyoruz. Bu ekmek, annelerimizin çok eskiden yaptığı ekmeklerden biridir. Bir yerden başka bir yere yolculuk edildiğinde bohçalara konularak götürülen bir ekmekti. Bu nedenle biz de bu ekmeğe 'bohça ekmeği' adını verdik." dedi.
Kente özgü olan bohça ekmeğini gelecek nesillere taşımak için mücadele ettiklerini belirten Özden, "Bohça ekmeğinin diğer ekmeklerden farkı, tam buğday unundan yapılması ve içinde hiçbir katkı maddesinin bulunmamasıdır. Ayrıca şekli de diğer ekmeklerden farklıdır. Mardin'de bu ekmeği yalnızca biz üretiyoruz. Yapan varsa da bize özenerek yapıyor olabilir. Mardin'e özgü olan bohça ekmeğini gelecek nesillere taşımak için mücadele ediyoruz. Sabah saat 06.00'da işimizin başına geçiyor, akşam 20.00'ye kadar çalışıyoruz. Ekmeğimizin ve bu kültürün peşindeyiz." şeklinde ifade etti.
"Beyaz un ile tam buğday ununu aynı kefeye koyamayız"
Bohça ekmeğinin faydaları ve yapımı hakkında bilgi veren Özden, şunları söyledi:
"Bohça ekmeğinin hamuru tam buğday unundan elde edildiği için yüksek lif içerir. Ayrıca vitamin ve mineral bakımından oldukça zengindir. Kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur, uzun süre tok tutar, bağırsak hareketlerini düzenler ve kalp ile damar sağlığını destekler. Beyaz unda ise genellikle farklı katkı maddeleri bulunabiliyor. Beyaz un ile tam buğday ununu aynı kefeye koyamayız. Bohça ekmeğinin hamurunu iyice yoğurduktan sonra bir ila bir buçuk saat dinlenmeye bırakıyoruz. Ardından pişirme aşamasına geçiyoruz. Fırından sıcak olarak alınan ekmek, fazla miktarda satın alan vatandaşlar tarafından buzlukta muhafaza ediliyor. Yaklaşık 15 ila 20 gün boyunca saklanarak tüketilebiliyor."
"Bu kültürü elimizden geldiğince yaşatmaya devam edeceğiz"
Özden, bohça ekmeğin en çok tercih edilen ekmek olduğunu söyleyerek, "Mardinlilerin en çok talep ettiği ekmek çeşitleri bohça ekmeği ile yuvarlak tandır ekmeğidir. Bohça ekmeği birçok yemekle birlikte tüketilmekle beraber en çok sulu yemeklerin yanında ve tost yapımında tercih ediliyor. Ayrıca çocuklar okula giderken bu ekmekle hazırlanan sandviçler beslenme çantalarına konuluyor. Bu kültürü elimizden geldiğince yaşatmaya devam edeceğiz. Bunun yanında bu mesleğin devamı için çırak yetiştirmeye de gayret ediyoruz." ifadelerini aktardı.
"Mardin'de bu tür bir ekmeği ilk kez gördüm"
Sürekli bohça ekmeği aldığını ve sağladığı faydalar nedeniyle tercih ettiğini belirten Cemal Öztürk ise şunları kaydetti:
"Buraya sürekli bohça ekmeği almaya geliyorum. Bu ekmeği çok beğendiğim için haftada 2 ya da 3 kez satın alıyorum. Bohça ekmeğini uzun süre tok tuttuğu ve bağırsak hareketlerini düzenlediği için tercih ediyorum. Mardin'de bu tür bir ekmeği ilk kez gördüm. Başka hiçbir yerde rastlamadım. Bu nedenle ekmeği hep buradan alıyorum."