Romanya'dan kuruyan Tuna nehrinde kontrollü patlatma

Romanya, ülkenin faaliyette kalan son nükleer reaktörüne soğutma suyu akışını artırmak amacıyla pazartesi günü Tuna Nehri'ndeki bir kaya çıkıntısını kontrollü patlamayla ortadan kaldırdı. Donanma tarafından gerçekleştirilen operasyon sırasında metrelerce yükselen su sütunu, Avrupa'nın karşı karşıya bulunduğu kuraklık ve enerji krizinin boyutunu gözler önüne serdi.

Aşırı sıcaklar nedeniyle elektrik talebinin arttığı dönemde, Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin tarihi dip seviyelere gerilemesi hem Romanya hem de Macaristan'ın nükleer santrallerinde üretimin önemli ölçüde düşmesine neden oldu. İki ülke de kalan elektrik ihtiyacını daha pahalı ithal enerjiyle karşılamak zorunda kalıyor.

Macaristan'da hükümet, daha önce hafta sonu tamamen durabileceği belirtilen Paks Nükleer Santralinin mevcut düşük kapasitesiyle en az pazartesi veya salı gününe kadar çalışmayı sürdürebileceğini açıkladı. Normal şartlarda ülke elektriğinin yaklaşık yarısını sağlayan 2 gigavatlık santral, Tuna'nın rekor düşük seviyeye inmesi nedeniyle pazartesi günü kapasitesinin yalnızca yüzde 10'u biraz aşan bölümünde üretim yapabildi.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar "Bugün ve belki yarın son türbin 240 megavat üretmeye devam edebilir. Bu sayede elektrik tüketiminin en yüksek olduğu günlerden birinde santralin tamamen durması önlenmiş olacak." ifadelerini kullandı.

Romanya'da ise devlet şirketi Nuclearelectrica'nın işlettiği Cernavoda Nükleer Santrali'ndeki iki reaktörden biri geçen hafta düşük su seviyesi nedeniyle devre dışı bırakıldı. Uzmanlar, gerçekleştirilen kontrollü patlamanın ardından inşa edilecek geçici set sayesinde nehir suyunun kalan reaktöre yönlendirilmesinin mümkün olacağını belirtti. Romanya Donanması, çalışmaların çarşamba günü tamamlanmasının planlandığını açıkladı.

Romanya Savunma Bakanı Radu Miruta "Santralin çarşamba veya perşembeden sonraki her çalıştığı gün bir kazançtır. Bu operasyonun maliyetine kıyasla santralin bir gün daha çalışması üç kat daha verimli." değerlendirmesinde bulundu.

Enerji tasarrufu kapsamında Romanya'da Renault bünyesindeki Dacia ile Ford'un otomobil fabrikaları 19 Ağustos'a kadar üretime ara verme kararı aldı. Başbakan Ilie Bolojan, bu adımla elektrik tüketiminin yaklaşık 200 megavat azaltılacağını söyledi.

Macaristan'da da hükümetin çağrısı üzerine hane halkı ve şirketlerin gönüllü elektrik tasarrufuna yöneldiği bildirildi. Başbakan Magyar, pazar günü elektrik talebinin yaklaşık 700 megavat düştüğünü ve bunun şebeke üzerindeki baskıyı önemli ölçüde hafiflettiğini ifade etti.

İlaç şirketi Richter de önümüzdeki üç hafta boyunca elektrik tüketimini yüzde 50'den fazla azaltacağını, ayrıca güneş enerji santralinden günlük 4 megavat elektriği sisteme sağlayacağını duyurdu.

Uzmanlar, Avrupa genelinde etkisini sürdüren sıcak hava dalgası ve kuraklığın nehir taşımacılığından içme suyu kaynaklarına ve enerji üretimine kadar birçok alanda baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin kısa vadede yeniden yükselmemesi halinde bölgedeki enerji arzına ilişkin risklerin devam etmesi bekleniyor. (İLKHA)