İngiltere hükümetinin iltica planına insan hakları örgütlerinden tepki
İngiltere hükümeti, iltica başvurusu sonuçlanana kadar devlet tarafından barındırılan ve maddi destek alan sığınmacıların, çalışma hayatına başladıktan sonra bu desteğin maliyetini kademeli olarak geri ödemesini öngören yeni bir düzenleme hazırladı.
Parlamentoya sunulan yeni yasa tasarısına göre, çalışma imkânına kavuşan ve yeterli maddi gelire sahip olduğu değerlendirilen yetişkin sığınmacılar, aldıkları barınma ve sosyal destek karşılığında aylık taksitlerle yaklaşık 10 bin sterline kadar geri ödeme yapacak. Sistemin, öğrenci kredisi modeline benzer şekilde işlemesi planlanıyor.
İngiltere İçişleri Bakanlığı, geri ödemenin yalnızca yeterli mali güce sahip kişilerden tahsil edileceğini belirtirken, hangi kriterlerin uygulanacağı ve ödeme yöntemine ilişkin ayrıntıların henüz netleşmediğini açıkladı.
Yeni düzenleme, sivil toplum kuruluşları ve mülteci hakları savunucularının tepkisini çekti. Refugee Council, uygulamanın mülteciler üzerinde ek bir mali yük oluşturacağını savunurken, Helen Bamber Foundation ise borç yükünün mültecilerin topluma uyum sürecini olumsuz etkileyeceğini belirtti. Freedom from Torture da özellikle işkence ve cinsel şiddet mağdurlarının bu uygulamadan olumsuz etkileneceğini ifade etti.
İngiltere'de iltica başvurusu yapan kişiler, başvuruları sonuçlanana kadar genel olarak çalışma hakkına sahip bulunmuyor. Ancak başvurunun bir yıldan uzun sürmesi halinde çalışma izni için başvurabiliyorlar. Bu süreçte barınma ve temel ihtiyaçları İçişleri Bakanlığı tarafından karşılanıyor.
Düşünce kuruluşu IPPR'nin verilerine göre, 2023-2024 döneminde bir sığınmacının yıllık barınma ve destek maliyeti ortalama 41 bin sterlin olarak hesaplandı. Hükümetin iltica destek sistemi için geçen yıl yaklaşık 4 milyar sterlin harcadığı belirtildi.
Mart ayında yürürlüğe giren yeni iltica reformları kapsamında, mülteci statüsüne sahip kişilerin durumları artık her 30 ayda bir yeniden değerlendirilecek. Önceki uygulamada ise iltica hakkı kazanan kişilere beş yıllık oturma izni veriliyor ve bu sürenin sonunda süresiz oturum başvurusu yapılabiliyordu.
İngiltere Adalet Bakanı Shabana Mahmood, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada "İltica sisteminin vergi mükelleflerine maliyeti çok yüksek. Masrafları 1 milyar sterlin azalttık ancak ödeme gücü olanların da sisteme katkı sağlaması gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Öte yandan İngiltere hükümeti, Kanada modelinden esinlenerek üniversiteler ve yerel toplulukların mültecilere sponsor olabileceği yeni güvenli yasal göç yollarını da hayata geçirmeye hazırlanıyor. İşveren sponsorluğuna dayalı yeni bir programın ise gelecek yıl başlatılması planlanıyor. (İLKHA)
